بی هویتی در نمای ساختمانها؛ هویت بارز شهرهای امروز

اشتراک گذاری:

تئاتر بد را می­توان نگاه کرد، کتاب بد را می­توان مطالعه کرد، اما تنها کوری و یا بی حسی اجزای قوه باصره می­تواند ما را از نمای ساختمان­های واقع در خیابان حفاظت کند.» ویلیام لیسابی

نما به عنوان یکی از عوامل تاثیرگذار بر کیفیت فضای شهری

نما یکی از تاثیرگذارترین عوامل موثر بر کیفیت بصری بنا و کیفیت فضای شهری است، که به دلیل عدم وجود ضوابط و مقررات بازدارنده و بی­توجهی مسئولان شهری مورد غفلت معماران و طراحان شهری قرار گرفته است. ناهماهنگی در تناسب اشکال، رنگ و مصالح نما در ساخت­ و سازهای جدید شهری در اکثر شهرهای ایران به چشم می­خورد، که به دلیل تبعیت از نسخه کلان شهر تهران به عنوان اولین شهر کشور که تکنیک­ها و روش­های جدید ساختمانی در آن مورد استفاده قرار می­گیرد، می­باشد.

در گذشته ساختمان­ها به صورت تک بنا مطابق با اصول زیباشناختی بصری طراحی می­شدند و همچنین متناسب با ساختمان­های مجاور در زمینه­ی طرح خود جای می­گرفتند، اما با ورود مفاهیم و عناصر مدرنیته به ایران، شهرسازی ایران دستخوش تغییرات شتاب­زده شد، که کاملا در جهتی مخالف با شهرسازی و معماری ایرانی- اسلامی بوده و عناصر و هویت­های بومی و محلی و شرایط اقلیمی شهرهای ایران مورد بی توجهی قرار گرفت.

ضوایط و مقررات نما در طرح­های شهری

نمای ساختمان جرئی از حقوق عمومی است، که مالکان و معماران موظف به رعایت ضوابط و مقررات طراحی نما می­ باشند. تعریف مفاهیم نما و همچنین ضوابط و مقررات ارتقاء کیفی سیما و منظر شهری مصوب ۲۵/۹/۱۳۸۷ شورای عالی شهرسازی ومعماری ایران جامعیت لازم و توجه به شرایط اقلیمی و هویت و فرهنگ مناطق مختلف کشور را ندارد و هیچ­گونه کنترل و تعیین جریمه برای مالکانی که ضوابط و مقررات را رعایت نکنند، صورت نگرفته است. در اغلب قانون‌های اخیر، بند مربوط به لازم ‌الاجرا بودن در سطور ابتدایی ذکر شده است، ولی در صورت تخلف، هیچ­گونه پیگیری به صورت جدی انجام نمی‌‌شود. هرچند که صدور گواهی پایان کار ساختمان مشروط به انجام نماسازی نماهای اصلی و جانبی است.

آلودگی و اغتشاش بصری در ناهماهنگی نماهای شهری

 در سال­های اخیر شاهد شیوه ­ای ترکیی که شامل شیوه ­های نماسازی پیشین و شیوه­ های پست مدرن و دی ­کانستراکشن غربی  در طراحی نمای شهری هستیم، که سیمای شهرها بدون توجه به نما و سیمای عناصر و نشانه­های تاریخی شهر همراه با اغتشاش، بی نظمی، عدم هویت و عدم تعادل و مطابق سلیقه مالک آن می­باشد، که باعث اغتشاش در زمینه بصری شده است.

استفاده از نماهای پرده­ ای، نماهای آلومینیومی، شیشه ­ای، کامپوزیت در جداره ­های بیرونی و قابل مشاهده از عرصه­ های عمومی، ضمن رعایت مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان، برای کلیه بناهای دولتی و عمومی ممنوع و استفاده از اینم صالح صرفاً درون بناها مجاز است. اما امروزه این نماهای در بافت مرکزی شهرها یکی از نماهای اصلی است، که در ساخت ­و سازهای جدید مورد استفاده قرار می ­گیرد. این مصالح علاوه بر این­که با بافت فرهنگی و سلیقه ایرانی اسلامی همخوانی ندارد.

 به دنبال زلزله کرمانشاه، اهمیت نما و نوع مصالح مورد استفاده در آن بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. بیشترین موارد تخریب و خسارات در کرمانشاه مربوط به ریزش و جدایی نمای ساختمان­ها حتی در ساختمان ­هایی که از نظر سازه­ ای سالم باقی مانده بودند، به دلیل عدم رعایت ضوابط اتصال نما به جداره ساختمان و تنوع مصالح  و کیفیت پایین آن عنوان شده است. نما بخش ضعیف ساختمان در کشور تلقی می شود، که در عمده شهرهای کشور نیز کنترلی  بر کیفیت مصالح و رعایت اصول فنی و ایمنی نما صورت نمی­گیرد.

نما به عنوان یک کل دارای اجزای گوناگونی است، که قرارگیری آن در راستای رسیدن به وحدت به سه عامل تعداد اجزا، نوع اجزا و سیستم نظم­ دهنده بستگی دارد. در مقیاس بزرگتر نما به عنوان جزئی از منظر خیابان باید با بدنه و زمینه خود به عنوان یک کل رابطه­ ای هماهنگ ایجاد نماید.

به همین دلیل مدیران شهری باید نسبت به نماهای شهری حساس­تر بوده و ساماندهی نمای شهری به دلیل ارتقاء کیفیت فضای شهری و مطلوبیت چشم انداز شهری در اولویت کاری شهرداری ها قرار گیرد، به ویژه در زمینه بافت و عناصر تاریخی شهرها باید هماهنگی بیشتری در نمای ساختمان­های مجاور اماکن تاریخی مورد توجه قرار گیرد.

محمدخضرپور- سایت فراتاب

برچسب هاتحلیل کوتاه

به این مطلب امتیاز دهید.

۱ امتیاز۲ امتیاز۳ امتیاز۴ امتیاز۵ امتیاز (هنوز امتیازی داده نشده)
Loading...
اشتراک گذاری:

درج دیدگاه